Home Tin Tức Các Phiên Bản Harmonica Theo Dòng Thời Gian

Các Phiên Bản Harmonica Theo Dòng Thời Gian

976
0
Musical Instrument 653895 1280

Các Phiên Bản Harmonica Theo Dòng Thời Gian

 

Nguồn cảm hứng sáng tạo nên harmonica 

Vào buổi sáng đầu xuân năm 1821, một cô bé ở một làng quê nước Đức đang mải mê chơi đùa với chiếc lược gỗ của mẹ cô ngay cửa nhà, bỗng nhiên cô nghĩ ra một trò: cô lấy hai mảnh giấy rồi đặt chúng vào hai bên chiếc lược gỗ, sau đó đưa lên miệng và thổi, và không thể ngờ rằng chiếc lược gỗ này lại có thể tạo ra âm thanh. Đúng lúc này, một nhạc sĩ có tên Bushman đã đi qua đây và bị thu hút bởi âm thanh tuyệt vời đó. Anh ta tiến đến và yêu cầu cô gái cho anh ta xem chiếc lược gỗ.

Sau khi xem xét cẩn thận “kiệt tác” này, Bushman đã phát triển ý tưởng phát triển một nhạc cụ mới. Khi trở về nhà, anh ta đã sử dụng ngà voi để tạo ra chiếc kèn harmonica đầu tiên trên thế giới lấy cảm hứng từ chiếc lược gỗ của cô bé nọ, cùng “Pipa” (nhạc cụ Trung Hoa cổ đại, tương tự đàn tỳ bà) và sáo của người La Mã

6ca0b404 1ba4 4694 9252 Ed67ccc1577a

Phiên bản harmonica đầu tiên trên thế giới

Lịch sử kèn Harmonica có phần hơi ngắn khi so sánh với các loại nhạc cụ chính thống khác, ngoài ra lại còn tồn tại nhiều phiên bản harmonica khác nhau ở các khu vực khác nhau trên thế giới. Đây là lý do chính tại sao nhiều người chỉ có thể truyền tai nhau về nó, còn việc nghiên cứu lại khá khó khăn.

Có vô số ý kiến được tham khảo, cuối cùng quan điểm được nhiều người đồng thuận trên thế giới cho rằng: “Sheng”, một trong những nhạc cụ cổ xưa của Trung Quốc,với lưỡi gà làm bằng tre cùng giai điệu tự do chính là nhạc cụ sớm nhất có hòa âm. Vì vậy, nó được coi là sự khởi đầu cho kèn harmonica hiện đại.

Vào thế kỷ thứ mười tám, “Sheng” lan truyền sang châu Âu. Sau một thời gian ngắn, con người dần dần nghiên cứu và phát minh ra harmonica, đàn organ và Saxophone từ cấu trúc của nó. Do đó, “Sheng” cũng được công nhận là tiền thân của những nhạc cụ trên.

Buschmann – cha đẻ của harmonica ngày nay

Vào năm 1821 sau Công nguyên, Christian Fricdrich Ludwig Buschmann – một người thợ đồng hồ người Pháp đã lấy một mẫu “Pipa” và sắp xếp 15 ống cao độ làm bằng sậy (Pitch-pipe) lại với nhau, dựa trên độ dài của chúng. Ông gọi phát minh đơn giản và nhỏ gọn dành cho kèn harmonica bằng một tên là “Aura”.

Buschmann mô tả phát minh của mình là “một nhạc cụ độc đáo” với kích thước chỉ khoảng 10,16cm và có các thanh dài ghép lại với nhau. Sử dụng 21 thang âm được sắp xếp tăng dần, khả năng biểu diễn của kèn hoàn toàn có thể xếp tương ứng với đàn piano. Nhưng với phím đàn trong piano thì không cần sử dụng sáu thang âm phụ, miễn là người chơi có thể điều tiết hơi thở của mình.

Christian Friedrich Ludwig Buschmann

“Nhạc cụ độc đáo của Buschmann đã từng khá phổ biến ở thủ đô Vienna của Áo. Chúng trở nên không xa lạ gì đối với cả nam lẫn nữ vào thời điểm đó. Phụ nữ quý tộc sử dụng chúng như một phụ kiện đẹp mắt, và các quý ông đính nó trên đỉnh những cây gậy của mình. Thật không quá khi Buschmann được các thế hệ tương lai gọi là “cha đẻ của harmonica”.

Harmonica được sản xuất đại trà, thương hiệu Hohner nổi tiếng xuất hiện

Vào đầu thế kỷ thứ mười tám, việc biểu diễn các nhạc cụ chưa được coi trọng nhưng harmonica vẫn được đa số mọi người chấp nhận, cho thấy ưu điểm của nó chính là nét độc đáo so với các nhạc cụ khác. Sau đó, một thợ dệt tên Christian Messer đã mô phỏng lại loại nhạc cụ này như một nghề tay trái.

Cùng vào thời điểm đó, một thợ sửa đồng hồ khác tên Matthias Hohner đã học được cách làm harmonica của Messer và bắt đầu nghiên cứu cách biến đổi nó, điều này cũng đặt nền tảng cho sự thành công của chính ông trong việc sản xuất harmonica vào năm 1857. Từ việc chỉ sản xuất 650 cây kèn mỗi năm, đến năm 1900, con số đã lên tới 40.000.

Ban đầu chỉ với một dòng kèn harmonica, ngày nay nhà máy đã có thể sản xuất hơn 650 nhạc cụ khác nhau trong một giờ. Hơn 2,3 triệu chiếc đã được sản xuất trong một năm. Các chi nhánh của Hohner phát triển trên toàn thế giới, đặc biệt nhà máy tại Đức đã có một đóng góp rất quan trọng trong việc phát triển phần cứng.

2019 06 14 17 33 Img 6684

Diatonic Blue ra đời

Vào năm 1825, một nghệ nhân chơi nhạc cụ Richter (Richter) sinh ra ở Bohemia vào cuối thế kỷ 18, ông nhận thấy rằng Aura chỉ có thể chơi bằng khí, không dễ để khắc phục những thiếu sót của dòng nhạc dân gian tại thời điểm đó, vì vậy ông đã thêm các lưỡi gà để hút vào, cách để sắp xếp các thang âm đó được gọi là Hệ thống Richter, đây là một phát minh rất quan trọng và tính khai sáng cho các thế hệ tương lai.

Theo sự sắp xếp của thang Richter này thì thổi ra là tạo thành hợp âm chủ, và hút vào là hợp âm bảy át. Trong trường hợp điều chỉnh C, thổi ra là hợp âm C còn khi hút vào lại trở thành hợp âm G7. Hai hợp âm của Hệ thống Richter phù hợp để chơi nhạc dân gian, và cũng là một mô hình để tạo ra harmonica lúc bấy giờ. Hohner sử dụng hệ thống hòa âm của harmonica, tương tự như hệ thống hòa âm của Blues Harp ngày nay.

Năm 1865, kèn của Hohner xuất hiện ở Hoa Kỳ và được sản xuất hàng loạt vào năm 1888. Nhưng vì một lý do nào đó, khi diatonic harmonica Richter được giới thiệu đến Hoa Kỳ, nó lại được gọi là ” French Harp” hoặc “Harp”, vì vậy Harp cũng được xem là harmonica mười lỗ. Văn hóa âm nhạc Âu Mỹ và âm nhạc đen (black music) của những người Mỹ gốc Phi không chỉ đánh dấu cột mốc mới của kèn harmonica, mà còn dần dần thúc đẩy âm nhạc gắn liền với harmonica.

Lee Oskar Harmonica With Guitar Tombo
Chromatic Harmonica – dòng kèn có thể thổi các note thăng giáng

Có một dòng harmonica được sử dụng để chuyển đổi các note lên xuống nửa cung  (gọi là Chromatic Harmonica), được phát triển khoảng sau năm 1885. Nghe có vẻ đơn giản nhưng chiếc cần gạt kỳ diệu làm cho giai điệu và âm sắc chromatic được cải thiện rất nhiều, là lý do tại sao chromatic không chỉ có thể chơi tốt nhạc cổ điển.

Sau những năm 1950, thay vì dừng lại ở việc chơi nhạc nhẹ hoặc một số bài hát dân gian và các bài nhạc pop, các nhà soạn nhạc đã khai thác sâu hơn vào các dòng nhạc khác. Và thành công vượt ngoài sức mong đợi khi họ phát hiện ra giai điệu phong phú của chromatic dần tạo nên nhiều tác phẩm thật sự quan trọng và nổi bật. Các nhà soạn nhạc đã thành công như Mi Fu, Fohan Williams, James Moody, Micheal Spivakowsky, Gordon Jacob, và Weila lobos. Đặc biệt, tiểu sử và thành tích cá nhân của ba nghệ sĩ bậc thầy, Larry Adler, Tommy Reilly và Huang Qingbai đã được liệt vào danh sách những cái tên nổi bật của The New Grove Music Dictionary.

Suzuki Scx 64 (2)

Phong trào harmonica tại châu Á

Sự phát triển của harmonica ở châu Á chậm hơn khá nhiều so với ở châu Âu và châu Mỹ. Harmonica được giới thiệu tại Osaka, Nhật Bản vào khoảng năm 1898. Vào thời điểm đó, tremolo được quan tâm nhiều hơn cả.  Harmonica được sắp xếp theo quy luật note âm trưởng, điều này không phù hợp để chơi các bài hát dân gian Nhật Bản, và một cuộc cải cách được thực hiện bởi Zubin Pickong và Kawaguchi giúp cải tiến harmonica dựa theo thang hòa âm đa âm điệu mà chúng ta hiện đang thổi (có note La và Fa trầm).

Khi trình độ âm nhạc được nâng cao và các yêu cầu ngày càng trở nên khắt khe hơn, giai điệu harmonica đa âm được cải thiện bởi một số bậc thầy harmonica, và những chiếc kèn tone thứ được hình thành. Cuối cùng, các bài hát dân gian địa phương của Nhật Bản đã được chơi một cách trọn vẹn, nhờ vào sự đóng góp của hai bậc thầy Sato Hideo và Fukushima Changxi. Từ năm 1924 đến 1933, nó được giới thiệu tới các nước Đông Á và Đông Nam Á như Trung Quốc đại lục, Singapore, và Malaysia. Những người yêu thích kèn Harmonica bắt đầu thành lập nhiều tổ chức, nhóm, hội khác nhau để tập hợp sức mạnh của cộng đồng và duy trì sự phát triển lâu dài cũng như lan truyền phong trào chơi harmonica một cách rộng rãi.

1280px Special Custom Made 6 Tones Harmonica Player, Dresden 1136

Hoạt động harmonica tại Đài Loan

Sự phát triển của kèn harmonica ở Đài Loan bắt đầu vào năm 1945. Với khoảng một triệu sinh viên tìm hiểu và tập luyện, cây harmonica đã trở thành một nhạc cụ không thể thiếu thời bấy giờ. Với sự cải thiện về mức sống, nhiều nhạc cụ xa xỉ không còn khó tiếp cận nữa, nhưng xu hướng này liên tục biến đổi. Trong khoảng thời gian ngắn 10 năm, phong trào harmonica đã rơi xuống vực thẳm trong 80 năm của Trung Hoa Dân Quốc, và gần như trở thành đống tro tàn của lịch sử.

Tuy vậy, cuộc khủng hoảng lại cũng chính là một bước ngoặt mới. Những người mang trong mình niềm đam mê mạnh mẽ đối với harmonica đã cùng nhau khôi phục lại phong trào chơi kèn và tìm cách để duy trì sự tồn tại của chiếc kèn trong cộng đồng. Để khắc phục tình trạng khó khăn này,  họ tiếp cận một lượng lớn thông tin nước ngoài và mạnh dạn tiến ra quốc tế để tham gia các cuộc thi harmonica đẳng cấp thế giới khác nhau.

Năm 1993, họ đã giành giải nhất trong một cuộc thi harmonica quốc tế (Dàn nhạc Qin Huangshikou Đài Bắc, Đài Loan là nhóm đầu tiên giành chiến thắng) Kể từ đó, con đường phát triển của harmonica được mở ra, và có rất nhiều người có trái tim và tâm hồn gắn bó với harmonica, mong muốn thực hiện giấc mơ và tham vọng của mình.

Harmonica Gm514984738 88352833
Ngày nay, giai điệu của harmonica ngày càng biến hóa đa dạng, có nhiều họa âm được thêm vào. Tuy nhiên, những người chơi hàng đầu thì rất háo hức thê hiện tài năng, trong khi đó nền tảng của những người chơi cơ bản vẫn chưa ổn định so với trình độ của những người chơi các nhạc cụ khác. Đây là lý do tại sao các ấn phẩm và người hướng dẫn về harmonica vẫn còn khan hiếm. Và sự thật là harmonica Đài Loan vẫn còn bị thụt lùi từ hai mươi tới ba mươi năm về trước, chưa có tác phẩm thật sự nổi bật nào có thể đưa phong trào harmonica tại đây lên một tầm cao mới mặc dù các hoạt động cộng đồng rất được chú trọng.

Nguồn: easttopmusic.com

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here